Эки жылдан ашуун убакыттан бери Түркияда жашаймын
жана көп санда түрк желегин көрдүм.
Бирок бул жерде башка өлкөнүн желегин да көрдүм:
Азербайжан!
Франциска Нихус Алып баруучу
Азербайжандын Түркияга окшоп же окшобогондугун иликтөө үчүн учак менен келдим.
Бүгүн бул өлкөнүн маданияты, ашканасы, тарыхы жана тили тууралуу
көп нерсени үйрөнгүм келет.
Оболу тилин көрөлү
бул жердегилер менин түркчөмү түшүнүшөбү кызыгып жатам.
Кана эмесе көрөлү!
Кана эмесе көрөлү!?
Ыракмат, жакшымын.
Түркия менен Азербайжандын ортосундагы айырмачылыктар эмне?
Көп айырмачылыкты байкабадым, бир улут эки мамлекет
Баары бирдей
Жакшы. Түркчөм кандай экен?
Жакшы, мыкты.
Чоң ыракмат. Күнүңүз жакшы өтсүн.
Ыракмат.
Саламатсызбы
Саламатчылык
Кандайсыз?
Жакшы.
Түркия түркчөсүн билесизби?
Ооба билемин. Түрк телекөрсөтүүлөрүн көрөбүз.
Түрк боордошторубуздун тилин билишибиз керек.
Чоң ыракма. Күнүңүз жакшы өтсүн!
Чоң ыракмат.
Көрүшкөнчө!
Көрүшкөнчө
Азербайжандыктар түрк тилин
жакшы түшүнүшөт.
Жүргүзгөн иликтөөмө караганда түрктөр менен азербайжандыктар бири бирин
чындыгында жакшы түшүнүшөт
бирок азербайжанндыктар түрктөрдүн тилин дагы жакшы түшүнүшөт
анткени бул жерде көп сандаган түрк тилинде программалар берилип,
өзгөчө түрк тилинде билим берген мектептер бар.
Тилдердин арасында кызыктуу айырмачылыктар да бар.
Негизинен бир эле сөздү сүйлөшөт бирок ар башка абалдарда.
Эскишехирге бара турган жолду таптым.
Анда ошол жакка баралы.
Эми бир аз чайдан сөз кылалы
анткени Түркияда бир күн чайсыз өтпөйт ойлоп көрүңүз;
Азербайжанда да ошондой.
Даамы сонун бирок Түркияда көнгөн чайга караганда айырмасы бар
өзгөчө көргөнүңүздөй түсү да башка.
Бул бир аз дагы ачык түстө.
Бул жерде чайды хрусталь стаканда ичишет экен, албетте бир аз шекер менен.
Шекерди стаканга салышпайт
чайды ушундай ичишет.
Сонун!
Азербайжан чайынын терең бир мааниси бар
себеби үйлөнөрдөн мурда жигит кыздын үйүнө
барат жана эгерде кыздын үй - бүлөсү макул болсо
жигитке шекер көп салынган чай беришет.
Түркияда болсо туз салынган кофе берилет.
Кайсынысы жакшы?
Мен чайымы ичип жатканда сиздер да артымдагы
тарыхый чыгарманы байкасаңыздар керек
барып көрөлү.
Артымда турган Кыз мунарасы
Стамбулда да Кыз мунарасы бар
Стамбулдагы Кыз мунарасынын айырмасы суу үстүндө болушу
Эки өлкөнүн тең бай тарыхы бар.
Айрым жалпы маалыматтардан сөз кылалы
Түркиянын калкынын саны 82 миллион
Азербайжандын калкынын саны 10 миллионго жакын
бирок Түркия Азербайжандан тогуз эсе чоң.
Географиялык абалына караганыбызда
Түркиянын түрдүү деңиздер менен байланышынын бар экенин көрөбүз.
Эгей же Кара деңиз сыяктуу
Азербайжандыкы болсо бир гана артымдан көрүнгөн
Каспий деңизи.
Саламатсызбы
Кандайсыз?
Ыракмат, сен кандайсың?
Кай жактан болосуң?
Мен Анталья, аланиялык болом.
Чынындабы?
Чындыгында.
Мен Кахраманмараштан болом.
Койчу! Жалган айткан жоксуңбу?
Балмуздак барбы?
Ооба,бар балмуздак.
Шоколаддуу бир топ алсам болобу?
Албетте
Чоң ыракмат.
Сизге да ыракмат.
Макул, ыракмат
Аш болсун!
Бакуда көңүлдөрдү бурган нерселердин бири да архитектуралык түшүнүк.
Абдан чоң чыгарма.
Өзгөчө жана теңдеши жок чыгарма. Мисалы Шайтан чамгарагы.
Анын так жанында дагы бир архитектуралык курулуш турат; Deniz Mall
Кайда карабаңыз баары бирдей. Мисалы бул жерде өрт өчүрүүчү мунаралар бар.
Бардык жерде архитектуралык чыгарма бар.
Мыкты Азербайжан тамактары үчүн Ширваншах музей ресторанына баралы.
Кана эмесе.
Азербайжан ашканасынан даам сызуу үчүн столума отурдум.
Көрөлү бул жерде эмнелер бар.
Оболу бир салатыбыз бар. Дароо жеп көрөйүн.
Түркиядагы салатка окшойт.
Албетте голубцы менен жалбырак оромо да бар.
Негизинен бул Түркиядагыдан айырмаланып турат. Формасы тоголок сыяктуу.
Түркиядагы сосиска сыяктуу бир аз узун.
Эми мунун даамын көрөлү.
Көрүнүшү ушундай.
Даамы абдан сонун.
Палоо да келди. Порциясы абдан чоң.
Азербайжандагы палоо башка.
Көргөнүңүздөрдөй атайын жасалган соустар менен берилет.
Мындайды мурда көрбөптүрмүн.
Туздалган соусу бар. Эт жана жаңгактан жасалган Фисинкан соусу да бар.
Сонун.
Чындыгында жаңгактын даамы келип жатат.
Кызыктуу даамы бар. Бирок мага жакты.
Аябай тойдум.
Сонун тамак.
Бакуда дагы менин көңүлүмдү бурган нерсе бардык жерге жөө барууга болору.
Тротуарлар абдан кенен жана унааларга жабык жерлер бар.
Стамбулда дайыма эл көп.
Бир немис катары бул минарлдык сууну сагындым. Азербайжанда сатылат экен.
Бул жерде көчөлөрдө ит, мышык жок. Стамбулда күн сайын
айланаман түктүү досторумду көрөмүн.
Азербайжанда кадимки көрүнүш: Азербайжан желегинин жанында түрк желегинин болушу.
Түрк желегинин болушу. Бул эки өлкөнүн ортосундагы достуктун символу.
Бул жерде мыкты убакыт өткөрдүм жана Түркия менен бир топ окшоштуктарды байкадым.
Бирок толугу менен айырмаланган нерселер да бар.
Мен толук ишенген бир нерсе бар;
бул өлкөгө келип, бул жерди кыдырууга болот!
Азырынча ушундай, ыракмат!