Әр жылдың өзінің бірнеше маңызды кезеңдері бар.
Бірақ көптеген адам 2020 жылының бұдан көп
маңызды кезеңдері бар екені жөнінде келіседі.
БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерреш «Жаңа жыл әлемде дүрбелеңмен басталды.
Қауіпті уақытта өмір сүріп жатырмыз.
Сонымен қатар әлемдік нарықтарға зиян тигізу өсудің баяулауы
мен теңсіздікті ұлғайтатын сауда-саттық және технологиялық қақтығыстарды көреміз.
Бұлар болып жатқанда әлем өртеніп жатыр.
Климаттық дағдарыс бар жылдамдығымен жалғасуда».
3 қаңтар: АҚШ ирандық генерал Касым Сүлейманиді өлтірді.
АҚШ президенті Дональд Трамп «Қасым Сүлеймани өлтірілді,
және оның қанды шабуылдары мәңгілікке жоғалды».
НАТО Бас хатшысы Йенс Столтенберг «Бұл АҚШ-тың шешімі; бұл не халықаралық коалицияның,
не болмаса НАТО қабылданған бір шешім.
Қазір маңызды нәрсе шиеленісті жоюға тырысу
және аймақта жаңа дағдарыстардан бас тарту».
8 қаңтар: Иран Украина ұшағын құлатты.
Украина Президенті Владимир Зеленский «9 қаңтар ұлттық аза тұту күні болып жарияланды.
Осыған орай басқа елдердің қаза тапқан азаматтарының
отбасыларына көңіл айтамын.
Опат болған Иран, Канада, Швеция, Ауғанстан
және Ұлыбритания азаматтары екенін білеміз».
Канада премьер-министрі Джастин Трюдо «Өз барлауымыз бен одақтастарымыздың барлау қызметтеріне қоса
бірнеше ақпарат көзінен алған мәліметтерге сәйкес
бұл ұшақтың Иранға тиесілі «жер-әуе» зымыранымен атқылағаны анықталды».
Иран Төңкеріс қорғаушылары Әуе күштерінің қолбасшысы Әмір Әли Хаджизадех «Жауапкершілікті тұтас мойындай отырып,
қабылданатын кез-келген шешімге бағынатынымды білдіремін.
Мұндай апаттың куәсі болғанша өлген артық».
Осы уақытқа дейін көп нәрсе болған сияқты көрінеді,
бірақ қаңтар әлі аяқталған жоқ.
8 қаңтар: Ханзада Гарри мен Меган корольдік отбасынан кету туралы шешімін жариялады.
16 қаңтар: Президент Трампты міндеттен босату үшін сот отырыстары басталды.
24 қаңтар: Түркияның Элазығ қаласындағы жер сілкінісінен 41 адам қаза тапты.
26 қаңтар: Коби Брайант тікұшақ апатынан қайтыс болды.
31 қаңтар: Ұлыбритания ЕО-дан ресми түрде шықты.
Кабинет жұмыстарына жауапты министр Майкл Гов «ЕО енді мүше еместігімізге қарамастан
өз клубтарының ережелеріне бағынуымызды қалайды.
Олардың нарықтарына кіруімізді шектей отырып,
біздің балық аулау жерлерімізге бірдей әдіспен қол жеткізгісі келеді.
ЕО осындай идеологиялық бір ұстаным қолданғанымен, екі жаққа да тиімді болатын
бір мәмілеге келу қиын сияқты».
Шотландия автономиялық әкімшілігінің премьер-министрі Никола Стерджен «Біздің міндетіміз - Шотландиядағы көпшілікті тәуелсіздік таңдауға көндіру.
Мен бүгін көпшілікті тәуелсіздіктің дұрыс
және ең жақсы таңдау екеніне көндіру үшін істеуге тиісті жұмысымыз
бен мұны жасаған кезде осы таңдауға референдуммен
қалай қол жеткізетінімізге назар аударғым келеді».
2 ақпанда Уханьдағы бір жануарлар базарынан тарағаны болжалған бір вирус
алғаш рет Қытайдан тыс жерде кісі өліміне себеп болды.
Кейін болса әлемдегі барлық нәрсе кенеттен өзгерді.
ДДСҰ Төтенше жағдайлар бағдарламасы директоры Майкл Райан «Тек қана тестілеу мен бақылау, тек клиникалық көмек,
сонымен бірге әлеуметтік арақашықтық, гигиена, маска, вакцина ғана емес,
олардың барлығын жасауымыз керек».
11 наурыз: ДДСҰ Ковид-19 пандемиясын жариялады.
ДДСҰ Президенті Тедрос Адханом Гебреисус «ДДСҰ бұл ауруды сағат сайын қадағалауда.
Таралудың үрей туғызатын жылдамдығы мен ауырлығы,
және оған үрейді арттыратын әрекетсіздік бізді қатты алаңдатуда.
24 наурыз: Токио Олимпиадасы коронавирусқа байланысты кейінге қалдырылды.
19 сәуір: АҚШ-тағы мұнай бағасы тарихта бірінші рет нарықта керісінше сауда жасады.
Сондықтан «Ковид-19 пандемиясы» деп жариялауды шештік».
28 шілде: Қажылықты тек қана 1000 қажы үміткері орындай бастады.
Мекке қажыларына қызмет көрсету комитетінің төрағасы Талаат Тунси
«Үкімет рұқсат берген қажылыққа үміткерлер саны 1000-ға жуық болмақ.
Олардың 300-і денсаулық сақтау саласы қызметкері, Covid-19 эпидемиясынан
сауыққан саудтықтар мен осы аурудан қайтыс болғандардың
оңтүстік шекарасында тұратын отбасылары болмақ.
28 қыркүйек: Әлемде коронавирус салдарынан өлім-жітім 1 миллионнан асты.
ДДСҰ Төтенше жағдайлар бағдарламасының директоры Майкл Райан «1 миллион қорқынышты бір сан.
Екі миллионға жететінін ойламай тұрғанда,
бұл көрсеткішті байқауға тиістіміз.
Аурудың алдын алу және қазіргі өмірді сақтап қалу шаралары тақырыбында
қолдан келетін көп нәрсе бар.
Негізгі сұрақ екі миллионның алдын алу үшін қажет нәрсені жаппай жасауға дайынбыз ба?»
Үндістан, Гонконг, Ливан, Беларусь
Әлемнің түкпір-түкпірінде саяси бүліктер мен мазасыздықтар басталды.
23 ақпан: Жаңа-Делиде көтерілістер басталды.
28 мамыр: Қытай даулы Гонконг қауіпсіздік заңын бекітті.
4 тамыз: Бейрутта болған жарылыс кем дегенде 200 адамның өмірін қиды.
10 тамыз: Ливан үкіметі отставкаға кетті.
9 тамыз: Беларусьтағы президенттік сайлау наразылық тудыруда.
Бірақ бір АҚШ полиция қызметкерінің
қарусыз афро-америкалық азаматты өлтіруінің артынан
наразылықтар бүкіл әлемге тарады.
25 мамыр: Джордж Флойд полиция тарапынан өлтірілді
Джордж Флойдтың бауыры Филониз Флойд «Сіз менің ағамның қайтыс болғанын көрдіңіз,
мен де болуым мүмкін еді.
Мен інімді күзетемін.
Сіз бен БҰҰ да Америкадағы бауырларыңыздың күзетшісіз
және сіз менің ағам Джордж Флойд үшін әділетке қол жеткізуімізге көмектесе аласыз.
Мен оған және маған көмектескеніңізді қалаймын.
Сізден бізге Америкадағы афро-америкалықтарға көмектесуіңізді сұраймын».
АҚШ президенті Дональд Трамп «Black Lives Matter (BLM) ұйымының мақсаты - шағын отбасын жою,
полиция күшін, түрмелердің, шекара қауіпсіздігінің, капитализмнің
және мектеп таңдауды жою.
Олар түсіндіретін мақсат міне осы.
Афро-америкалық қоғамның күн тәртібі бұл емес.
Бұл шектен шыққан социалистік немесе Марксистік,
коммунистік бір топтың күн тәртібі».
Джордж Флойдтың ағасы Филониз Флойд «Қазір сізге жасаған шақыруымды өтінемін айтқандарыма құлақ салыңыздар;
отбасымыз бен әлемнің түкпір-түкпірінен көтерілген бір шақыру бұл.
Әртүрлі тек, жыныс және нәсілге ие адамдар
бас қосып, өзгерісті талап етті.
Олардың бұл шақыруын құрметтеңіз, Джорджды құрметтеңіз,
және қауіпсіздік күшін проблема емес, шешімге айналдыратын өзгерістер енгізіңіз.
19 ақпан: Ханау террор шабуылы
Әлем жаңа террор шабуылдарына, апаттарға,
қақтығыстар мен келісімдерге куә болды.
Германия ішкі істер министрі Хорст Зеехофер «Германиядағы радикалды антисемиттік
және нәсілшілдік әрекеттер үлкен қауіп төндіруде».
Хатидже Назарзаде марқұмның немере ағасы «AfD - нәсілшілдік, AfD - неонацизм.
Және Германияда AfD заңды бір саяси партия болып табылады».
онда неонацизм мен нәсілшілдік те заңды.
27 ақпан: Ресейдің қолдауымен Сирияның әуе шабуылынан 33 түрік сарбазы қаза тапты.
Қорғаныс министрі Хулуси Акар Әскери жасақтарымыз орналасқан жерлер алдын ала
Ресеймен келісілгеніне қарамастан бұл шабуыл жасалды.
1 наурыз: Түркия «Көктем қалқаны» операциясы
Заңды қорғаныс аясында нысанамыз тек қана жасақтарымызға шабуылдаған
режим әскерлері мен күштері болады.
29 ақпан: АҚШ пен Талибан шартты бейбітшілік келісімі.
Ауғанстан Мемлекет басшысы Ашраф Ғани Қазіргі құрылым халқымыздың зорлық-зомбылықтарын азайту
және атысты тоқтату туралы талаптарына бағытталады.
22 наурыз: Пәкістандағы ұшақ апаты
16 маусым: Қытай Үндістанмен дау-дамайлы Гималай шекарасында
кем дегенде 20 үнді сарбазын өлтірді.
Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди Бүкіл еліміз зардап шекті және
Қытайдың бақылауындағы басқару желісінде жасаған шабуылы себепті ашулымыз.
Қытайдың Сыртқы істер министрлігі мәлімдемешісі Чжао Лицзянь Қытай Үндістанды қатты айыптайды.
Үндістанның тағы бір рет шекара жасақтарына дұрыс ұстаным көрсетуі
және оларды тоқтатуын талап етеміз.
Шекарадан өтпеңіз, арандатушылықтан аулақ болыңыз.
Шекарадағы жағдайды одан да қиындататын
бір жақты қозғалыстарынан аулақ болыңыз.
15 қыркүйек: Израиль, БАӘ және Бахрейн
Вашингтонда «Авраам келісіміне» қол қойды.
Палестина текті АҚШ-тық адам құқықтары қорғаушысы Хувайда Арраф Бұл бір бейбітшілік келісімі емес
және бұл бейбітшілікке үлес қосатын бір келісім емес.
Керісінше, бұл Израильге бейбітшілікпен үйлеспейтін әрекеттерін
жалғастыру тақырыбында батылдық береді.
Бейбітшілік керек пе?
Сонда Израильден отарлық бөліну саясаттарын тоқтатуын
және палестиналықтардың құқық пен қасиеттерін құрметтеуге қысым жасаңыз.
Сонда ғана шынайы бейбітшілікке қол жеткізуге болады.
27 қыркүйек: Әзербайжан мен Армения арасындағы қақтығыстар
Әзербайжан Президенті Ильхам Әлиев Бүгін азанда Армения Қарулы Күштері көптеген бағыттан
ауыр қаруларға қоса әскери бөлімдеріміз
және азаматтарымызға шабуыл жасады.
9 қараша: Армения Әзербайжан және Ресеймен бейбітшілік келісіміне қол қойды.
9 қазан Дүниежүзілік Азық-түлік бағдарламасы Нобель Бейбітшілік сыйлығын жеңіп алды.
Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасы бас директоры Дэвид Биасли Нобель Бейбітшілік сыйлығы комитеті ашаршылықтың
қақтығыстардың себебі екенін және әлемдегі көптеген адамның
ашаршылық алдында тұрғаны шындығын растады.
Бұл бір әрекетке шақыру. Әлемдегі қайырымды жандарға,
Ковидпен байлықтарына байлық қосатын миллиардерлерге бір шақыру.
Бұл шақыру - әлемдегі ешкімді аш қалдырмауға шақыру.
Бұл шақыру – достарымыз бен бауырларымызға
көмектесіп оларды құтқару үшін бір шақыру.
Қазіргі таңда әлем осынша бай болған кезде, аштықтан өлу былай тұрсын,
ешкімнің төсекке аш жатпауы керек.
24 шілде: Айя-София қайтадан ғибадатқа ашылды
Түркия президенті Режеп Тайып Ердоған 2020 жылы 24 шілде жұма күні
Жұма намазымен бірге Айя-Софияны ғибадатқа ашуды жоспарлаймыз.
Мешіттеріміздің барлығы сияқты
Айя-Софияның есіктері, жергілікті және шетелдік,
мұсылман мен мұсылман емес, баршаға соңын дейін ашық болады.
21 тамыз: Түркия Қаратеңізде үлкен табиғи газ резервін ашты.
Түркия тарихындағы ең үлкен табиғи газды Қаратеңізде ашты.
3 қараша: АҚШ-тағы президенттік сайлау
3 қарашада АҚШ азаматтары
жаңа президентін сайлау үшін сандыққа жүгінді.
АҚШ президенті Дональд Трамп бұл Америка халқына бағыталған бір айла.
Бұл біздің ел үшін ұят нәрсе.
Біз бұл сайлауда жеңіске дайындалдық.
Ашық айтқанда, біз осы сайлауда жеңіске жеттік.
7 қараша: Джо Байден сайлауда жеңіске жеткенін жариялады.
АҚШ-тың жаңадан сайланған президенті Джо Байден Осы ұлттың жеке тұлғалары өз сөздерін айтты.
Бізге ашық бір жеңіс, көндіретін бір жеңіс сыйлады.
9 қараша: Pfizer және BioNTech жетілдірген вакцинаның 90% тиімді екені жарияланды.
2 желтоқсан: Ұлыбритания төтенше жағдайда Pfizer-BioNTech вакцинасын қолдануға рұқсат берді.
12 желтоқсан: АҚШ төтенше жағдайлар кезінде Pfizer-BioNTech вакцинасын қолдануға рұқсат етті.
Ұлыбританияның Денсаулық сақтау министрі Мэтт Хэнкок Соңғы бірнеше күнде біздің әлемдік деңгейдегі «Геном» қабілетіміз арқасында
Ұлыбританияда коронавирустың жаңа бір вариантын анықтадық.
Елдің оңтүстік шығысындағы жылдам тарауының да
себебі екенін ойлағанымыз бұл варианттың тарау жылдамдығы одан жоғары.